Suyun arıtılması süreci sadece fiziksel filtrelemeden ibaret değildir. Özellikle endüstriyel boyutta ve hassas membran teknolojilerinde kimyasal destek şarttır. Suyun içinde çözünmüş halde bulunan mineraller, basınç altında kristalleşme eğilimi gösterir. Bu kristaller zamanla sert bir tabakaya dönüşerek sistemleri tıkar. İşte bu noktada devreye antiskalant girer. Çünkü antiskalant, görünmez bir koruyucu kalkan gibi çalışarak minerallerin birleşmesini engeller. Bu içeriğimizde söz konusu maddenin ne olduğuna, ne işe yaradığına ve çalışma prensibine değineceğiz.
Antiskalant Nedir? Ne İşe Yarar?
Su şartlandırma kimyasalları arasında en kritik olanlardan biridir. Genellikle sıvı formda bulunur ve suya belirli oranlarda dozlanır. Temel görevi, suyun içindeki kalsiyum, magnezyum ve silika gibi mineralleri askıda tutmaktır. Bu minerallerin membran yüzeyine yapışarak taşlaşmasını önler.
Bir nevi “kireç önleyici” olarak da tanımlanabilir. Ancak çalışma prensibi asitlerden farklıdır. Asitler kireci çözerken, antiskalant kirecin oluşmasını baştan engeller. Bu özelliği sayesinde ters ozmos sistemlerinin kalbi olan membranları korur. Sistemin su üretim kapasitesinin düşmesini engeller. Enerji maliyetlerini stabil tutar.
Nasıl Çalışır? Kristalleşmeyi Nasıl Engeller?
Su arıtma cihazlarında su yüksek basınca maruz kalır. Bu basınç altında minerallerin çözünürlüğü azalır ve çökme eğilimi başlar. Çöken mineraller mikroskobik kristaller oluşturur. Bu kristaller birleşerek büyür ve gözenekleri tıkar. Buna “scaling” (kabuklaşma) denir.
Kimyasalımız bu süreci moleküler düzeyde bozar. Kristal çekirdeklerinin etrafını sararak büyümelerini durdurur. Buna “eşik etkisi” (threshold effect) denir. Ayrıca kristal yapısını bozarak yumuşak kalmalarını sağlar. Yumuşak kalan tortular suyun akışıyla sistemden atılır. Antiskalant sayesinde membran yüzeyi temiz kalır ve su geçirgenliği azalmaz.
Neden Ters Ozmos Sistemlerinde Zorunludur?
Ters ozmos (RO) cihazları çok ince gözenekli membranlar kullanır. Bu gözenekler o kadar küçüktür ki sadece su molekülleri geçebilir. Mineraller ise geride kalır ve konsantre olur. Konsantrasyon arttıkça tıkanma riski katlanarak büyür.
Eğer koruyucu kimyasal kullanılmazsa membranlar birkaç hafta içinde tıkanabilir. Tıkanan membranı açmak zordur ve bazen imkansızdır. Yeni membran almak ise yüksek maliyetlidir. Antiskalant kullanımı bu maliyeti önler. Membran ömrünü yıllarca uzatır. İşletme maliyetini düşüren en önemli faktördür.
Antiskalant Çeşitleri ve Kimyasal Yapıları
Her suyun karakteri farklıdır, bu yüzden tek tip kimyasal yoktur. Suyun analizine göre doğru ürün seçilmelidir. Genellikle polimerik yapıda ve fosfonat bazlı ürünler yaygındır.
Başlıca çeşitleri şunlardır:
- Asidik Antiskalantlar: Yüksek pH’lı sularda kireç oluşumunu engeller.
- Alkali Antiskalantlar: Silika çökelmesini önlemede daha etkilidir.
- Geniş Spektrumlu Ürünler: Hem kireç hem de diğer minerallere karşı koruma sağlar.
- Yeşil Kimyasallar: Çevre dostu, fosfatsız ve biyobozunur ürünlerdir.
Bu bağlamda antiskalant seçimi rastgele yapılmamalı, mutlaka su analizi raporuna göre belirlenmelidir.
Dozajlama Miktarı Neden Önemlidir?
Kimyasalın ne kadar kullanılacağı hassas bir hesaptır. Az dozlama yapılırsa koruma sağlanamaz ve tıkanma başlar. Çok dozlama yapılırsa kimyasalın kendisi membran üzerinde jel tabakası oluşturabilir. Buna “kimyasal kirlilik” denir.
Dozaj miktarı şu parametrelere göre hesaplanır:
- Suyun debisi (saatte geçen su miktarı).
- Suyun iletkenliği ve sertlik derecesi.
- Silika ve sülfat oranı.
- Sistemin geri kazanım (recovery) oranı.
- Su sıcaklığı ve pH değeri.
Genellikle ton başına 2 ila 5 gram arasında antiskalant dozlanır. Atlantik Su Arıtma mühendisleri sizin için en ideal dozu hesaplar.
Dozaj Pompaları ve Enjeksiyon Noktası Önemi
Kimyasalın suya karışması için otomatik dozaj pompaları kullanılır. Bu pompalar çok hassas ayar yapabilir. Sistemin çalıştığı sürece kimyasal basar. Sistem durduğunda pompa da durmalıdır. Aksi takdirde hatta kimyasal birikir.
Enjeksiyon noktası da önemlidir. Genellikle kartuş filtreden hemen önce dozlanması önerilir. Böylece kimyasal suyla iyice karışır (homojenizasyon). Karışım ne kadar iyi olursa koruma o kadar etkili olur. Antiskalant tankının seviyesi günlük olarak kontrol edilmelidir.
Antiskalant Fiyatları
İlk bakışta kimyasal kullanımı ekstra bir masraf gibi görünebilir. Ancak uzun vadeli düşünüldüğünde büyük tasarruf sağlar. Çünkü söz konusu madde, pahalı membranları koruyarak değişim süresini uzatır. Bu bağlamda antiskalant, membran değişim periyotlarını artırır. Temiz membran ise daha düşük basınçla çalışır. Daha az yoğun çalışması itibarıyla elektrik faturası da düşer. Ayrıca kimyasal yıkama ihtiyacını azaltır. Bununla birlikte duruş sürelerini minimize eder. Su üretimini kesintisiz olarak sürdürür. Bu çerçevede antiskalant fiyatları itibarıyla uzun vadede karlı bir yatırımdır.
Çevreye Zararlı mı?
Kullanılan kimyasalların çevreye etkisi önemlidir. Arıtma sisteminden çıkan atık su (konsantre) doğaya veya kanalizasyona verilir. Bu suyun içinde kimyasal kalıntıları bulunur. Yeni nesil ürünler çevre dostudur. Doğada kolayca parçalanabilirler.
Fosfatsız ürünler yosunlaşmaya (ötrofikasyon) neden olmaz. İçme suyu arıtımında kullanılan ürünlerin NSF sertifikası olmalıdır. Bu sertifika ürünün insan sağlığına zararsız olduğunu belgeler. Antiskalant depolama alanlarında güvenlik önlemleri alınmalıdır. Ciltle temasından kaçınılmalı, koruyucu eldiven kullanılmalıdır.
Başlıca Problemler ve Çözümleri
En büyük hata yanlış ürün seçimidir. Örneğin silika oranı yüksek suya kireç önleyici verilirse membran tıkanır. Bir diğer hata dozaj pompasının arızalanmasıdır. Pompa hava yaparsa kimyasal basamaz. Bu durum fark edilmezse sistem korumasız kalır.
Kimyasalın seyrelmesi de sorun yaratabilir. Konsantre ürünü suyla çoğaltırken saf su kullanılmalıdır. Şebeke suyu kullanılırsa tankın içinde tortu oluşur. Bu tortu dozaj hattını tıkar. Antiskalant tankının kapağı kapalı tutulmalı, içine toz girmemelidir.
Membran Yıkama (CIP) ve Antiskalant İlişkisi
Düzenli dozajlama yapılsa bile zamanla membranlar kirlenebilir. Bu durumda kimyasal yıkama (Cleaning In Place) yapılır. Ancak doğru dozajlama, CIP periyodunu uzatır. Ayda bir yıkama yapmak yerine 6 ayda bir yıkama yapılır.
Eğer dozajlama yetersizse kireç taşlaşır. Taşlaşan kireci asitle çözmek gerekir. Asit kullanımı membrana zarar verebilir. Oysa antiskalant kireci yumuşak tutar. Basit bir su sirkülasyonu ile bile temizlik sağlanabilir.
Silika Çökelmesi ve Özel Çözümler
Silika (SiO2) arıtma sistemlerinin korkulu rüyasıdır. Camın hammaddesi olan silika, membrana yapışırsa temizlenmesi çok zordur. Standart ürünler silikaya karşı etkisizdir. Silika için özel formüle edilmiş ürünler gerekir.
Bu ürünler silikayı dağıtarak (dispersiyon) çökmesini engeller. Silika oranı 150 ppm üzerindeki sularda mutlaka özel ürün kullanılmalıdır. Aksi takdirde membranlar kısa sürede “camlaşır” ve kullanılamaz hale gelir. Atlantik Su Arıtma, yüksek silikalı sular için özel antiskalant çözümleri sunar.
Asit Dozajı ile Karşılaştırma
Eskiden kireci önlemek için suya asit (Hidroklorik veya Sülfürik) dozlanırdı. Asit pH’ı düşürerek kireci çözerdi. Ancak asitle çalışmak tehlikelidir. Korozyon riski yüksektir. Boruları ve pompaları aşındırır.
Ayrıca sülfürik asit sülfat kirliliği yaratır. Modern kimyasallar asidin yerini almıştır. Kullanımı çok daha güvenlidir. Ekipmanlara zarar vermez. pH dengesini bozmaz. Antiskalant asit kullanımına göre çok daha etkili ve ekonomiktir.
Atlantik Su Arıtma Hizmetleri ve Teknik Destek
Biz sadece kimyasal satmıyoruz, sisteminizin doktorluğunu yapıyoruz. Periyodik olarak suyunuzu analiz ediyoruz. Değişen su değerlerine göre dozaj ayarını güncelliyoruz. Dozaj pompalarının bakımını yapıyoruz.
Stoklu çalışarak kimyasalınızın bitmesine izin vermiyoruz. Membran otopsisi yaparak tıkanıklık türünü belirliyoruz. Buna göre en doğru antiskalant ürününü reçete ediyoruz. Amacımız işletmenizin su maliyetini minimuma indirmektir.
Akıllı Antiskalant Yönetimi
Teknoloji geliştikçe dozaj sistemleri de akıllanıyor. Artık sensörlü pompalar kullanılıyor. Su debisi arttığında pompa otomatik hızlanıyor. Debisi azalınca yavaşlıyor. Böylece gereksiz kimyasal kullanımı önleniyor.
Online analizörler anlık kireç oluşum riskini ölçüyor. Bu veriye göre dozaj miktarı yapay zeka ile belirleniyor. İnsan hatası tamamen ortadan kalkıyor. Atlantik Su Arıtma olarak bu yenilikleri takip ediyor ve sistemlerinize entegre ediyoruz. Akıllı antiskalant yönetimi ile geleceği bugünden yakalayın.
Sıkça Sorulan Sorular
Antiskalant içme suyuna karışırsa zararlı mı?
NSF sertifikalı ürünler belirli dozajlarda insan sağlığına zararsızdır. İçme suyu üretiminde gıdaya uygun sertifikalı ürünler kullanılmalıdır. Doğru dozajda suya karışan miktar limitlerin çok altındadır.
Dozaj pompasının ayarı neye göre yapılır?
Pompanın üzerinde strok ve frekans ayarı vardır. Bu ayar, saatte basılması gereken litre miktarına göre hesaplanır. Atlantik Su Arıtma teknisyenleri kurulumda bu ayarı yapar.
Kimyasal tankına su ekleyebilir miyim?
Bazı ürünler konsantredir ve seyreltilmesi gerekir. Ancak seyreltme yaparken mutlaka arıtılmış saf su (permeat) kullanılmalıdır. Kireçli suyla karıştırılırsa tankın dibinde tortu oluşur.
Ürünün raf ömrü ne kadardır?
Genellikle üretim tarihinden itibaren 2 yıldır. Güneş görmeyen serin bir yerde saklanmalıdır. Kapağı açık kalan ürünler hava ile temas edip bozulabilir.
Asit ve antiskalantı karıştırabilir miyim?
Kesinlikle hayır! Farklı kimyasallar birbirine karıştırılmamalıdır. Tehlikeli reaksiyonlar ve gaz çıkışı olabilir. Ayrı tanklarda ve ayrı pompalarda kullanılmalıdır.
Dozaj pompası hava yaparsa ne olur?
Pompa hava yaparsa sıvı basamaz. Sistem kimyasalsız çalışır ve membranlar tıkanma riskiyle karşı karşıya kalır. Pompaların havası periyodik olarak alınmalıdır.
Membran tıkandıktan sonra kullansam açılır mı?
Hayır, bu kimyasal koruyucudur, açıcı değildir. Tıkanmış membranı açmak için asidik veya bazik yıkama kimyasalları kullanılmalıdır. Temizlikten sonra koruma amaçlı dozajlama başlatılmalıdır.
Hangi marka antiskalant daha iyidir?
Markadan ziyade içeriği önemlidir. Suyunuzun analizine uygun olan ürün en iyisidir. Atlantik Su Arıtma olarak dünya standartlarında, kanıtlanmış ürünleri tedarik ediyoruz.
Benzer Sistemler: Kuyu Suyu Arıtma Ultraviyole Cihazı Sanayi Tipi Su Arıtma Cihazları
Detaylı Bilgi, Satış, Keşif, Teknik Servis ve Fiyat Talepleriniz İçin Bize Ulaşın…
Atlantik Arıtım ve Mühendislik Dış Tic. Ltd. Şti.
Telefon: +90 212 541 47 40
Mail: [email protected]
Adres: Kamiloba Mah. D-100 Karayolu Cad. No:585 A/1 Büyükçekmece – İstanbul